İnmemiş testis tedavisin de Hormon tedavisi

İnmemiş testis (kriptorşidizm) tedavisinde hormon kullanımı, tıp dünyasında yıllardır tartışılan ve günümüzde popülaritesini yitirmiş bir yaklaşımdır. Eskiden sıkça başvurulsa da, güncel üroloji kılavuzları artık bu yöntemi ilk seçenek olarak önermemektedir.

İşte bu tedavinin mantığı, etkinliği ve neden geri planda kaldığına dair bilmen gerekenler:

Hormon Tedavisi Nedir?

Bu tedavide temel amaç, testisin kanala inmesini sağlayan mekanizmaları (testosteron artışını) dışarıdan tetiklemektir. Genellikle iki tür hormon kullanılır:

hCG (İnsan Koryon Gonadotropini): En yaygın kullanılanıdır; testislerin testosteron üretmesini uyarır.
GnRH (Gonadotropin Salgılatıcı Hormon): Beyinden salgılanan ve üreme sistemini yöneten hormonları tetikler.

Tedavinin Başarı Oranı

Hormon tedavisinin başarı oranı oldukça düşüktür (yaklaşık %10-%20). Genellikle şu durumlarda "başarılı" görünür:

Testis zaten inmeye çok yakınsa (preskrotal).
Çocukta aslında "utangaç testis" (retraktil testis) durumu varsa (yani testis aslında inmiştir ama refleksle yukarı kaçıyordur).

Neden Artık Tercih Edilmiyor?

Modern tıpta hormon tedavisinin yerini cerrahiye bırakmasının birkaç kritik sebebi var:

Düşük Başarı: Gerçekten inmemiş bir testisi kalıcı olarak torbaya indirme şansı çok zayıftır.
Geri Yukarı Kaçma: Testis inse bile, tedavi bittikten bir süre sonra tekrar yukarı kaçma (relaps) riski yüksektir.
Yan Etkiler: Penis büyümesi, ereksiyon, huzursuzluk, pubik tüylenme ve en önemlisi testis dokusuna uzun vadede zarar verme riski (programlanmış hücre ölümü riski) bulunmaktadır.
Zaman Kaybı: İnmemiş testis tedavisinde en ideal zaman 6. ay ile 12. ay arasıdır. Hormon denemeleri genellikle cerrahi müdahaleyi geciktirir.

Güncel Yaklaşım: Cerrahi (Orşiopeksi)

Bugün dünya genelinde kabul gören altın standart Orşiopeksi adı verilen cerrahi işlemdir.

Zamanlama: Bebek 6-12 aylıkken yapılması önerilir. 18. aydan sonrasına bırakılması önerilmez.
Avantajı: Testis doğrudan torbaya indirilir ve oraya sabitlenir. Başarı oranı %95'in üzerindedir.
Önemi: Testisin erken indirilmesi, ileride oluşabilecek kısırlık ve testis kanseri riskini azaltmak için kritiktir.

Özetle

Hormon tedavisi, ancak çok özel durumlarda (örneğin her iki testisin de hiç bulunamadığı vakalarda teşhis amaçlı) uzman bir çocuk üroloğu tarafından değerlendirilebilir. Eğer doktorunuz cerrahi önerdiyse, bu şu anki en güvenli ve etkili yoldur.

Doc. Dr Mehmet Kaba

Üroloji Uzmanı

Ersoy Hastanesi

Detaylı Bilgi ve Randevu Alın!