İnmemiş Testis Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
İnmemiş testis, erkek bebeklerde doğum öncesi süreçte testislerin karın içinden testis torbasına (skrotum) inmemesi durumudur. Tıbbi literatürde kriptorşidizm olarak adlandırılan bu durum, yenidoğan erkek bebeklerin yaklaşık %3 ila %4’ünde görülür. Erken teşhis ve doğru tedavi, çocuğun ilerideki üreme sağlığı ve hormonal dengesi için hayati önem taşır.
İnmemiş Testis Neden Olur?
Bebek anne karnındayken testisler karın boşluğunda gelişir. Gebeliğin son aylarında, hormonların ve fiziksel etkilerin yardımıyla kasık kanalından geçerek torbaya yerleşirler. Bu yolculuğun tamamlanamamasına neden olan faktörler şunlardır:
- Prematüre Doğum: Erken doğan bebeklerde testislerin iniş süreci henüz tamamlanmamış olabilir.
- Düşük Doğum Ağırlığı: Gelişimsel gerilikler süreci etkileyebilir.
- Hormonal Bozukluklar: Testislerin inişini sağlayan hormonların yetersizliği.
- Genetik Faktörler: Ailede inmemiş testis öyküsü bulunması.
- Anatomik Engeller: Kasık kanalındaki daralmalar veya fıtıklar.
İnmemiş Testis Belirtileri Nelerdir?
En temel belirti, bebeğin altını değiştirirken veya banyoda torbanın boş görünmesi veya dokunulduğunda testisin hissedilmemesidir. > Önemli Not: İnmemiş testis genellikle ağrıya neden olmaz. Bu nedenle ebeveynlerin fiziksel kontrolü teşhisin ilk adımıdır.
Retraktil Testis (Utangaç Testis) ile Karıştırılmamalıdır!
Bazen testis torbadadır ancak soğuk, dokunma veya heyecan gibi durumlarda yukarı kaçar. Buna utangaç testis denir ve genellikle tedavi gerektirmez. Gerçek inmemiş testiste ise testis hiçbir zaman kendiliğinden torbaya inmez.
Tanı Nasıl Konur?
İnmemiş testis tanısı genellikle fiziksel muayene ile konur. Çocuk cerrahı veya üroloğu, testisin kasık kanalında olup olmadığını elle kontrol eder. Eğer testis elle hissedilemiyorsa şu yöntemlere başvurulabilir:
- Ultrasonografi (USG): Testisin yerini belirlemek için en sık kullanılan yöntemdir.
- Laparoskopi: Kasıkta bulunamayan testislerin karın içinde olup olmadığını anlamak için yapılan küçük bir cerrahi işlemdir.
İnmemiş Testis Tedavisi: Ne Zaman Ameliyat Edilmeli?
İnmemiş testis vakalarının bir kısmında, testis doğumdan sonraki ilk 6 ay içinde kendiliğinden torbaya inebilir. Ancak 6. aydan sonra iniş olasılığı çok düşüktür.
Orşidopeksi (İnmemiş Testis Ameliyatı)
Eğer testis 6. aya kadar inmemişse, altın standart tedavi cerrahi müdahaledir. * İdeal Zaman: Bebek 6 ile 12 aylık arasındayken ameliyatın yapılması önerilir.
- Ameliyat Süreci: Günübirlik bir işlemdir. Testis serbestleştirilerek torbaya indirilir ve oraya sabitlenir.
- İyileşme: Genellikle hızlıdır; bebek aynı gün taburcu edilebilir.
Tedavi Edilmezse Ne Olur? (Riskler)
İnmemiş testisin erken tedavi edilmemesi ileride şu ciddi sorunlara yol açabilir:
- Kısırlık (İnfertilite): Testislerin sağlıklı sperm üretebilmesi için vücut ısısından daha serin olan torbada olması gerekir. Karın içindeki yüksek ısı sperm kalitesini bozar.
- Testis Kanseri: İnmemiş testis öyküsü olan bireylerde testis kanseri riski normale göre daha yüksektir.
- Testis Torsiyonu: Testisin kendi etrafında dönerek kan akışının kesilmesi riski artar.
- Kasık Fıtığı: Bu durumla birlikte sıklıkla fıtık da görülebilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. İnmemiş testis kendiliğinden geçer mi? Sadece ilk 6 ay içinde geçebilir. 6. aydan sonra medikal müdahale şarttır.
2. Ameliyat çocuğun cinsel yaşamını etkiler mi? Hayır, zamanında yapılan başarılı bir ameliyat cinsel fonksiyonları olumsuz etkilemez; aksine korur.
3. Hormon tedavisi işe yarar mı? Günümüzde hormon tedavisi, başarı oranının düşük olması ve yan etkileri nedeniyle cerrahi kadar sık tercih edilmemektedir.
Sonuç: Bebeğinizin torbasında testis hissetmiyorsanız vakit kaybetmeden bir Üroloğu veya çocuk cerrahı ile görüşmelisiniz. Erken teşhis, sağlıklı bir gelecek demektir.
Doc. Dr Mehmet Kaba
Üroloji Uzmanı
Ersoy hastanesi