Gebelikte 2’li, 3’lü, 4’lü tarama testleri arasındaki farklar nelerdir?
Gebelik sürecindeki bu tarama testleri, bebeğinizde Down sendromu (Trizomi 21), Edwards sendromu (Trizomi 18) ve nöral tüp defektleri (omurga açıklığı) gibi genetik veya yapısal durumların riskini belirlemek için yapılır. Bu testler birer tanı testi değil, risk analizidir.
İşte bu testlerin arasındaki temel farklar:
________________________________________
1. İkili Tarama Testi (Kombine Test) (11-14. haftalar arası)
Bu test, gebeliğin en erken ve genellikle en güvenilir tarama yöntemlerinden biridir.
• Nasıl Yapılır: Bebeğin ultrason ile ense kalınlığı (NT) ölçülür ve anneden kan alınarak iki farklı hormon (PAPP-A ve serbest beta-hCG) seviyesine bakılır.
• Neye Bakar: Öncelikle Down sendromu ve Trizomi 18 riskini araştırır.
• Avantajı: Doğruluk oranı %85-90 civarındadır. Erken dönemde yapıldığı için olası bir riskte ileri tetkiklere (CVS gibi) daha fazla zaman tanır.
2. Üçlü Tarama Testi (16-20. haftalar arası)
Genellikle ikili testi (Kombine testi) kaçıran veya doktorun gerekli gördüğü durumlarda yapılan bir testtir.
• Nasıl Yapılır: Sadece anneden alınan kan örneği ile yapılır. Üç hormona (AFP, hCG ve Estriol) bakılır.
• Neye Bakar: Down sendromu, Trizomi 18 ve ek olarak nöral tüp defektleri (omurga açıklığı) riskini ölçer.
• Dezavantajı: İkili ve dörtlü teste göre doğruluk oranı daha düşüktür (Doğruluk oranı %65-70 civarıdır).
3. Dörtlü Tarama Testi (16-20. haftalar arası)
Üçlü testin daha gelişmiş ve hassas bir versiyonudur. Günümüzde çoğu hekim üçlü test yerine dörtlü testi tercih eder.
• Nasıl Yapılır: Anneden alınan kanda dört farklı hormon (AFP, hCG, Estriol ve İnhibin-A) seviyesi ölçülür.
• Neye Bakar: Down sendromu, Trizomi 18 ve nöral tüp defektlerini (omurga açıklığı) araştırır.
• Avantajı: Üçlü teste göre doğruluk oranı daha yüksektir (Doğruluk oranı %80 civarıdır).
________________________________________
Özet Karşılaştırma Tablosu
Özellik İkili (Kombine) Test Üçlü Test Dörtlü Test
Uygulama Zamanı 11 - 14. hafta arası 16 - 20. hafta arası 16 - 20. hafta arası
Yöntem Ultrason + Kan Ultrason + Kan Ultrason + Kan
Doğruluk Oranı ~%90 ~%65-70 ~%80
Nöral Tüp Defekti Bakılmaz Bakılır Bakılır
Hangisini Yaptırmalısınız?
Eğer ikili tarama testi yapıldıysa ve sonuçlar düşük riskli çıktıysa, doktorunuz genellikle üçlü veya dörtlü testi rutin olarak istemeyebilir. Ancak nöral tüp defekti taraması için 16-20. Haftalar arasında AFP ölçümü veya detaylı ultrason önerilebilir.
Önemli Not: Bu testlerin sonuçları “negatif” gelirse bu bebeğin kesin olarak sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Aynı zamanda bu testlerin sonuçları "pozitif" gelirse bu bebeğin kesinlikle hasta olduğu anlamına gelmez; sadece riskin yüksek olduğunu gösterir. Bu durumda kesin tanı için Amniyosentez ile karyotip analizi yapılması gerekir.
Önemli Bilgi: Bu tarama testlerinin dışında bebekteki kromozomal hastalıkların taramasında kullanılan NIPT (anne kanında serbest fetal DNA testi) isminde doğruluk oranı %99 civarında olan ileri düzey tarama testi de bulunmaktadır. Bu test daha yüksek doğruluk oranına sahip tarama testi isteyen gebeler için ideal bir tarama testi olup kullanım oranı günümüzde oldukça yaygındır. Bu tarama testi tüm gebelere önerilmektedir.