Check up türeri nelerdir?
1. Yaşa Göre Check-Up Türleri
Yaş ilerledikçe vücudun ihtiyaçları ve hastalık riskleri değiştiği için taramalar da bu değişime ayak uydurur.
- Çocuk Check-Up (0-14 Yaş): Büyüme ve gelişme takibi, aşı kontrolü, görme-işitme taramaları ve doğumsal anormalliklerin tespiti hedeflenir.
- Genç ve Orta Yaş Check-Up (20-40 Yaş): Genellikle temel kan sayımı, kolesterol, şeker ölçümü ve yaşam tarzı kaynaklı risklerin (sigara, stres) değerlendirilmesini içerir.
- 40 Yaş Üstü Check-Up: Kalp hastalıkları, diyabet ve kanser riskinin arttığı bu dönemde; efor testi, batın ultrasonu ve kolonoskopi gibi daha derin taramalar devreye girer.
- Geriatrik (65 Yaş Üstü) Check-Up: Yaşlılık dönemi için bellek testleri, kemik yoğunluğu ölçümü, işitme-göz kontrolleri ve vitamin-mineral dengesi analizleri ön plandadır.
2. Cinsiyete Özel Check-Up Türleri
Kadın ve erkek fizyolojisinin farklı riskleri (hormonal yapı, üreme organları vb.) bu ayrımı gerekli kılar.
- Kadın Check-Up: Meme ultrasonu/mamografi, jinekolojik muayene ve Smear (rahim ağzı kanseri) taraması gibi spesifik testleri kapsar.
- Erkek Check-Up: Özellikle prostat sağlığı (PSA testi) ve ürolojik muayeneye odaklanır. Ayrıca erkeklerde daha sık görülen kardiyovasküler riskler detaylıca incelenir.
3. Yaşam Tarzı ve Mesleğe Göre Özel Paketler
Bazı meslek grupları veya alışkanlıklar, vücudu belirli risklere daha açık hale getirir.
- Yönetici (Executive) Check-Up: Yüksek stresli iş hayatı olan kişiler için planlanır. Uyku kalitesi taraması, stres yönetimi analizi ve kapsamlı kalp taramalarını (Efor, EKO) içerir.
- Sporcu Check-Up: Performansı etkileyen değerler (demir, elektrolitler, D vitamini) ve yoğun antrenmanın kalbe etkilerini ölçen testler (EKG, kardiyak stres testi) yapılır. Kas ve iskelet sistemi değerlendirmesi de bu paketin parçasıdır.
- Sigara Kullanıcıları İçin Taramalar: Akciğer fonksiyon testleri ve düşük dozlu akciğer tomografisi gibi solunum sistemine odaklanan taramalardır.
4. Odaklanmış (Branş) Check-Up Türleri
Belirli bir organ sistemine yönelik şikayeti olan veya genetik riski bulunanlar için tercih edilir.
- Kardiyolojik Check-Up: Kalp damar sağlığına, tansiyona ve kolesterol dengesine odaklanır.
- Onkolojik (Kanser) Tarama: Ailesinde kanser geçmişi olanlar için tümör belirteçleri ve ileri görüntüleme yöntemlerini içerir.
- Metabolik Check-Up: İnsülin direnci, diyabet riski, karaciğer yağlanması ve obezite odaklı tahlillerden oluşur.
Özet Karşılaştırma Tablosu
|
Tür |
Temel Odak Noktası |
Öne Çıkan Testler |
|
Standart |
Genel sağlık durumunun özeti |
Kan sayımı, Şeker, Akciğer grafisi |
|
Kapsamlı |
Ayrıntılı organ taraması |
Tüm batın USG, Hormon testleri |
|
Kardiyovasküler |
Kalp ve damar sistemi |
EKG, Efor testi, Ekokardiyografi |
|
Onkolojik |
Erken kanser teşhisi |
PSA, Mamografi, Kolonoskopi, Tümör markerları |