Ben Aldırmak Tehlikeli mi?
Ciltte bulunan benler (nevüsler), çoğu zaman zararsız oluşumlardır. Ancak estetik kaygılar, tahriş olması veya kanser şüphesi gibi nedenlerle alınmaları gerekebilir. Halk arasında sıkça duyulan "Ben aldırırsam kansere dönüşür" veya "Bene dokunmak tehlikelidir" gibi inanışlar ise bilimsel olarak doğru değildir.
Ben Nedir?
Benler, cilde rengini veren melanosit adı verilen hücrelerin kümelenmesi sonucu oluşan iyi huylu cilt lezyonlarıdır.
Benler:
- Doğuştan olabilir.
- Sonradan ortaya çıkabilir.
- Düz veya kabarık olabilir.
- Kahverengi, siyah, ten rengi veya mavi tonlarında görülebilir.
Çoğu ben yaşam boyu herhangi bir sorun oluşturmaz.
Ben Aldırmak Kansere Neden Olur mu?
Hayır.
Bilimsel çalışmalar, uygun yöntemlerle alınan benlerin kansere dönüşmediğini göstermektedir.
Aslında tam tersi söz konusudur:
Şüpheli görülen benlerin erken dönemde çıkarılması, olası bir cilt kanserinin erken teşhis edilmesini sağlayabilir.
Ben aldırmanın kansere yol açtığına dair yaygın inanışın bilimsel bir temeli yoktur.
Hangi Benler Tehlikeli Olabilir?
Her ben alınmak zorunda değildir. Ancak bazı değişiklikler dikkat gerektirir.
ABCDE Kuralı
A – Asimetri
Benin bir yarısının diğer yarısına benzememesi.
B – Border (Sınır)
Düzensiz ve girintili çıkıntılı kenarlar.
C – Color (Renk)
Birden fazla renk içermesi.
D – Diameter (Çap)
6 mm'den büyük olması.
E – Evolution (Değişim)
Boyut, şekil veya renk değişikliği göstermesi.
Bu özelliklerden biri varsa dermatoloji değerlendirmesi önemlidir.
Benler Hangi Durumlarda Alınmalıdır?
Estetik Nedenlerle
- Yüz bölgesindeki belirgin benler
- Kozmetik rahatsızlık oluşturan lezyonlar
Sürekli Tahriş Olan Benler
- Kıyafetlere takılan
- Tıraş sırasında kanayan
- Sürtünmeye maruz kalan benler
Kanser Şüphesi Bulunan Benler
- Hızla büyüyen
- Renk değiştiren
- Kanayan
- Kaşınan
- Düzensiz görünüm kazanan benler
Ben Nasıl Alınır?
Cerrahi Eksizyon
En güvenilir yöntemlerden biridir.
Avantajları:
- Ben tamamen çıkarılır.
- Patolojik inceleme yapılabilir.
- Kanser şüphesi olan lezyonlarda tercih edilir.
Tıraşlama (Shave Eksizyon)
Yüzeysel ve iyi huylu benlerde uygulanabilir.
Lazer Uygulaması
Bazı iyi huylu benlerde kullanılabilir. Ancak kanser şüphesi bulunan benlerde genellikle tercih edilmez çünkü patolojik inceleme yapılamaz.
Ben Aldırdıktan Sonra İz Kalır mı?
İz kalma ihtimali:
- Benin büyüklüğüne
- Yerleşim yerine
- Kullanılan yönteme
- Kişinin yara iyileşme özelliklerine
göre değişir.
Günümüzde uygulanan tekniklerle çoğu hastada izler zamanla oldukça belirsiz hale gelebilmektedir.
Alınan Ben Patolojiye Gönderilmeli mi?
Kanser şüphesi bulunan veya cerrahi olarak çıkarılan birçok ben patolojik incelemeye gönderilir.
Patoloji:
- Benin iyi huylu olup olmadığını
- Kanser öncüsü değişiklik içerip içermediğini
- Melanom gibi ciddi hastalıkların varlığını
kesin olarak ortaya koyabilir.
Ben Koparsa Ne Olur?
Yanlışlıkla travmaya uğrayan veya kopan benlerin mutlaka dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Tekrarlayan:
- Kanama
- Kabuklanma
- İyileşmeme
durumlarında muayene önemlidir.
Ne Zaman Dermatoloji Uzmanına Başvurulmalı?
Aşağıdaki durumlarda değerlendirme önerilir:
- Yeni çıkan koyu renkli benler
- Hızlı büyüyen benler
- Kanayan veya kabuklanan benler
- Şekli değişen benler
- Ailede cilt kanseri öyküsü olması
- Çok sayıda bene sahip olmak
Sonuç
Ben aldırmak, uzman hekim tarafından uygun yöntemlerle yapıldığında genellikle güvenli bir işlemdir. Ben aldırmanın kansere neden olduğu yönündeki inanış doğru değildir. Aksine, şüpheli benlerin değerlendirilmesi ve gerektiğinde çıkarılması cilt kanserlerinin erken tanısında hayati önem taşıyabilir. Benlerde renk, şekil veya boyut değişikliği fark edildiğinde gecikmeden dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.
Uzm. Dr. Hasan Tak
Dermatoloji Uzmanı
Maltepe Ersoy Hastanesi